ฟรีแลนซ์ 40(2) 40(7) 40(8) ต่างกันยังไง? เลือกผิดโดนย้อนหลัง

สิ่งที่ฟรีแลนซ์หลายคนไม่รู้คือ "ประเภทรายได้" ที่เลือกยื่นมีผลโดยตรงต่อ "จำนวนภาษีที่ต้องจ่าย" — เลือกผิดอาจเสียภาษีเกินไปหลายหมื่นบาท หรือโดนสรรพากรตรวจก็เป็นได้

40(2) — ค่าจ้างตามสัญญาจ้างงาน

• ลักษณะงาน
  รับจ้างทำงานให้บริษัทหรือบุคคล มีสัญญาว่าจ้าง มีการควบคุมงาน บอกเวลาทำงาน
  เช่น นักบัญชีรับจ้าง, ที่ปรึกษา, ผู้จัดการขาย
• หักต้นทุนได้
  แบบเหมา 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี
  หักตามจริงไม่ได้ (ต่างจาก 40(8))
• ถูกหัก ณ ที่จ่าย
  3% สำหรับผู้รับที่เป็นบุคคลธรรมดา

40(7) — ค่ารับเหมาที่มีทั้งแรงงานและวัสดุ

• ลักษณะงาน
  รับเหมาก่อสร้าง, รับเหมาซ่อมแซม, รับเหมาผลิตสินค้า
  ต้องมีทั้ง "แรงงาน" และ "วัสดุ/อุปกรณ์" เป็นส่วนประกอบหลักของงาน
• หักต้นทุนได้
  แบบเหมา 60% ไม่มีเพดาน (ดีกว่า 40(2) มาก)
  หรือหักตามจริงได้ถ้ามีเอกสารครบ
• ถูกหัก ณ ที่จ่าย
  3% สำหรับผู้รับที่เป็นบุคคลธรรมดา

40(8) — รายได้จากธุรกิจ วิชาชีพ หรืออาชีพอิสระ

• ลักษณะงาน
  ทำธุรกิจเอง, ขายสินค้าออนไลน์, รับจ้างทั่วไปที่ไม่ใช่ 40(2) หรือ 40(7)
  เช่น ช่างภาพ, กราฟิกดีไซเนอร์, Content Creator, พ่อค้าแม่ค้า
• หักต้นทุนได้
  แบบเหมาตามที่กฎหมายกำหนดแต่ละประเภท (ส่วนใหญ่ 60%)
  หรือหักตามจริงได้ถ้ามีเอกสาร — ยืดหยุ่นที่สุด
• ถูกหัก ณ ที่จ่าย
  3% สำหรับผู้รับที่เป็นบุคคลธรรมดา

สรุปเปรียบเทียบ

ตัวอย่างที่เห็นชัด: รายได้ 500,000 บาท

• ยื่นเป็น 40(2)
  หักได้ 100,000 บาท (เพดาน) → ฐานภาษี 400,000 บาท → ภาษีประมาณ 27,500 บาท
• ยื่นเป็น 40(8) หักเหมา 60%
  หักได้ 300,000 บาท → ฐานภาษี 200,000 บาท → ภาษีประมาณ 7,500 บาท